Gorczański Park Narodowy

Park utworzony został w 1981 roku na obszarze 5908 ha. Początki ochrony przyrody na tym terenie sięgają 1927 roku, kiedy to utworzony został w dobrach hr. Ludwika Wodzickiego z Poręby Wielkiej leśny rezerwat przyrody Turbacz im. Władysława Orkana. Obecna powierzchnia parku wynosi 7019 ha, z czego 6610 ha (94,2%) to lasy. Gorczański Park Narodowy obejmuje centralną i północno-wschodnią część pasma Gorców, z najwyższym szczytem Jaworzyną Kamienicką (1288 m npm). Znajduje się on w południowej części kraju, w województwie w nowosądeckim.

Ochroną ścisłą objęto 2850 ha (40,6%) w tym 2799 ha lasów. Powierzchnia otuliny GPN obejmuje 16647 ha. Puszcza karpacka jest największym naturalnym bogactwem tych gór. Najmniej zmienione przez człowieka są dolnoreglowe lasy mieszane, zwane buczyną karpacką. Najwyższe wzniesienia porasta bór świerkowy, zajmujący piętro regla górnego. Na rozległym obszarze drzewa dożywają sędziwego wieku i obumierają, ustępując miejsca młodemu pokoleniu.

W Parku stwierdzono ok. 130 gatunków ptaków, tj. puchacz, puszczyk zwyczajny, bocian czarny, orzechówka, siwerniak, derkacz, myszołowa czy pustułkę. Na terenie Parku żyje 7 gatunków płazów, np. salamandra plamista. Najliczniejszą, lecz najsłabiej poznaną grupą są bezkręgowce. Na terenie Parku stwierdzono ponad 1000 gatunków. W potokach występują 2 gat. ryb: pstrąg potokowy i głowacz pręgopłetwy. Miłośnicy przyrody znajdą tu bardzo rzadkie okazy roślin i zwierząt. Zarówno w jodłowo-bukowym reglu dolnym, jak i w porośniętym świerczyną reglu górnym można spotkać unikalne na skalę krajową i europejską rośliny, ssaki oraz ptaki. W Parku występuje ponad 800 gatunków roślin naczyniowych, wśród których ponad 30 to gatunki chronione. Osobliwością na pewno jest podejźrzon lancetowaty – paproć nigdzie indziej nie występująca w Polsce. Dzięki zróżnicowanej szacie roślinnej i związanej z nią faunie, Gorce odznaczają się wielką biologiczną różnorodnością. Jej zachowanie należy do głównych zadań Gorczańskiego Parku Narodowego.

Krajobraz Parku ma charakter naturalny, a stopień ingerencji człowieka jest nieznaczny. Z tego też względu jest interesujący zwłaszcza dla turystów przyrodników. Liczba odwiedzających jest stosunkowo mała. Z uwagi na swe położenie Park posiada wiele punktów widokowych, z których roztaczają się atrakcyjne panoramy na sąsiednie pasma górskie. Szczególnie interesujące są widoki na Tatry, Babią Górę i Pieniny.